"دکتر رضا شهریار کامرانی"
شکستگی اسکافوئید یا استخوان ناوی یکی از شکستگی های شایع در ناحیه مچ دست بوده و در تشخیص و درمان آن باید ملاحظات مهمی مد نظر باشد.
آناتومی
مچ دست انسان از 8 استخوانچه تشکیل شده است که یکی از آنها استخوان اسکافویید می باشد. از بین این استخوانها ، استخوان اسکافوئید ، شایعترین استخوانی است که دچار شکستگی می شود . محل این استخوان، در محل اتصال مچ دست به ساعد، در قاعده شست دست است. همان جایی که در آناتومی به اسناف باکس تشریحی معروف است. شایعترین علت برای این شکستگی ، زمین خوردن بر روی دست است در حالیکه مچ دست به سمت بالا خم شده باشد.
علائم شکستگی اسکافویید در مچ دست
به دنبال شکستگی ممکن است مچ دست دچار درد و تورم شود و غالبا در لمس اسناف باکس تشریحی درد شدیدی در مچ دست بیمار بوجود می آید. حرکات مچ دست به دنبال این شکستگی دچار محدودیت می شود. اما در بعضی از موارد بر خلاف وجود شکستگی، درد آنقدر خفیف است که شخص به پزشک مراجعه نمیکند یا پزشک از مچ دست عکس نمیگیرد.
از آنجایی که شکستگی اسکافوئید نیازمند اقدام درمانی است، در هنگام هر گونه درد در ناحیه مچ دست، مراجعه به ارتوپد و انجام رادیوگرافی های لازم، ضروری خواهد بود. گاهی مواقع به علت ماهیت فریبکارانه این شکستگی در گرافی اولیه ، شکستگی مشهود نمی باشد. ولیکن در پیگیری های درمانی ، این شکستگی بالاخره خود را در رادیوگرافی نشان می دهد. به علت پیچیدگی های تشخیصی، ممکن است گاهی مواقع برای تشخیص این نوع شکستگی ، نیاز به انجام ام آر آی باشد.
درمان شکستگی اسکافوئید
بسته به نوع شکستگی ، وضعیت بالینی بیمار ، شغل بیمار و میزان فعالیت بیمار درمان این شکستگی متنوع خواهد بود که می تواند شامل گچ گیری تا عمل جراحی باشد. در صورتی که درمان با گچ گیری صورت گیرد ممکن است حتی بیش از 4-3 ماه لازم باشد دست بیمار در داخل گچ بماند تا جوش خوردن کامل شود .
برای ثابت کردن قطعات شکسته درعمل جراحی از پیچ استفاده می شود که در صورت استفاده از آن ، لازم نیست متعاقب جوش خوردن، پیچ بیرون آورده شود. از عوارض این نوع شکستگی جوش نخوردن ، سائیدگی ( استئوآرتریت) مچ دست و سیاه شدگی ( نکروز آواسکولار) استخوان اسکافویید می باشد به همین علت انجام درمان مناسب توسط ارتوپد ضروری خواهد بود.
فیکس کردن شکستگی اسکافویید با پیچ
عوارض شکستگی های اسکافویید در ناحیه مچ دست
احتمال جوش نخوردن این شکستگی بر اساس محل شکستگی و میزان جابه جایی متفاوت خواهد بود به گونه ای که هر چه محل شکستگی در استخوان بالاتر باشد احتمال جوش نخوردن آن بیشتر خواهد بود. احتمال جوش خوردن شکستگی های بدون جابه جایی بیشتر از انواع با جابجایی است . سیاه شدگی بخشی از استخوان اسکافوئید معمولا در شکستگی هایی که خط شکستگی استخوان بالاتر باشد بیشتر دیده میشود.
در صورتی که شکستگی اسکافویید به خوبی درمان نشود ممکن است منجر به جوش نخوردن، بد جوش خوردن و نکروز آواسکولار (سیاه شدن) اسکافوئید شود که تمام این موارد باعث سائیدگی (استئوآرتریت) زودرس مچ دست می گردد. استئوآرتریت مچ دست هم به نوبه خود درد مزمن و کاهش قدرت مچ دست را به همراه خواهد داشت . در صورت بروز چنین عارضه ای درمان های متنوعی وجود دارد. بطور مثال در موارد شدید ممکن است برای تسکین درد مجبود به خشک کردن ( فیوژن ) مچ دست شویم.
مقالات مرتبط
شکستگی استخوان اسکافوئید ( ناوی) در ناحیه مچ دست
شکستگی استخوان ناوی یا اسکافویید چگونه ایجاد شده و به چه صورت درمان میشود
عوارض شکستگی استخوان اسکافویید چیست
جوش نخوردن شکستگی استخوان اسکافویید یا ناوی