"دکتر مهرداد منصوری"

مفصل مصنوعی لگن ساختاری متشکل از فلز و پلی اتیلن یا سرامیک است که بجای مفصل طبیعی لگن که به عللی دچار تخریب شده است و در محل آن کار گذاشته میشود.

مفصل مصنوعی لگن درد ناشی از تخریب مفصل را از بین برده و میتواند توانایی بیمار در انجام فعالیت های بدنی را به نحو چشمگیری بهبود دهد. مفصل مصنوعی لگن میتواند دامنه حرکتی مفصل ران را بهتر کند و مفصل مصنوعی لگن میتواند کوتاهی اندام بیمار را تا حدودی جبران کند. ولی این مفصل مصنوعی در چه مواردی بکار برده میشود.

مفصل مصنوعی لگن در چه مواردی بکار میرود

تقریبا به هر علتی که مفصل ران دچار تخریب شده باشد میتوان آنرا با یک مفصل مصنوعی لگن جایگزین کرد. مفصل ران به علل مختلفی میتواند خراب شود که شایعترین آنها عبارتند از

مفصل مصنوعی لگن چه ساختمانی دارد

دو نوع مفصل مصنوعی لگن وجود دارد

• مفصل مصنوعی سیمانی لگن

• مفصل مصنوعی غیر سیمانی لگن

منظور از سیمان که به آن سیمان استخوانی هم میگویند چسبی مخصوص از جنس پلی آکریلات است که پزشک ارتوپد با استفاده از آن قسمت های مختلف مفصل مصنوعی را به استخوان بیمار متصل میکند. مفصل مصنوعی سیمانی نوعی مفصل مصنوعی لگن است که به توسط سیمان به استخوان بیمار متصل میشود. در مفصل مصنوعی غیر سیمانی قسمت های مختلف مفصل بدون استفاده از سیمان به استخوان بیمار پیچ میشود و یا چنان فیت استخوان بیمار است که در درون آن سفت شده و سپس با رشد استخوان در درون خلل و فرج ریزی که بر روی آن قرار دارد به استخوان محکم میشود.

مفصل مصنوعی غیر سیمانی لگن سه قسمت عمده دارد. یک کاسه فلزی و یک کره فلزی که درون کاسه حرکت میکند و یک لایه پلاستیکی از جنس پلی اتیلین که بین این دو قرار گرفته است.

در مفصل مصنوعی سیمانی کاسه فلزی وجود ندارد و کاسه پلاستیکی مستقیما به توسط سیمان به درون حفر استابولوم چسبیده میشود. همچنین دسته زیر سر فلزی مفصل مصنوعی به توسط سیمان در درون کانال استخوان ران چسبانده میشود.

جنس دسته ( که به آن استم Stem هم میگویند) از فلز تیتانیوم یا آلیاژ کروم- کبالت بوده و به اشکال گوناگون طراحی و ساخته میشود. قسمت گوی یا سر، معمولا از آلیاژ کروم- کبالت یا از مواد سرامیکی ( اکسید آلومینیوم یا اکسید زیرکونیم) ساخته میشود. سطح رویی این گوی را بسیار صاف و صیقلی میسازند تا به راحتی در درون کاسه حرکت کند.

موادی که در ساخت این مفاصل مصنوعی بکار میروند با بدن سازگارند و از طرف بدن دفع نمیشوند. این مواد تا حد زیادی در مقابل سایش و زنگ زدگی مقاومند. به اندازه کافی قوی هستند تا بتوانند وزن بدن را تحمل کرده و شکسته نشوند و به اندازه کافی قابلیت ارتجاعی دارند تا ترد و شکننده نباشند. بنابراین این مفاصل مصنوعی از مواد بسیار پیشرفته و با استاندارد و تکنولوژی بالایی ساخته میشوند و همین عامل موجب بالا بودن نسبی قیمت آنها است.

مفصل مصنوعی لگن چقدر عمر میکند

تعویض مفصل ران یکی از موفقیت آمیز ترین اعمال جراحی است. این نوع عمل جراحی در از بین بردن درد مفصل لگن و برگرداندن بیمار به یک زندگی فعال بسیار کارا است با این حال مفصل مصنوعی لگن مانند مفصل طبیعی بدن انسان بتدریج ساییده شده و با گذشت زمان کم کم دچار فرسودگی میشود. ممکن است کاسه پلاستیکی پلی اتیلنی بتدریج ساییده شود و یا ممکن است کم کم دسته فلزی و یا کاسه فلزی در درون استخوان ران و لگن لق شوند و یا ممکن است بتدریج استخوان اطراف مفصل مصنوعی با بالا رفتن سن بیمار فرسوده شده و دچار خوردگی گردد. در این موارد لازم است تا مفصل مصنوعی لگن از بدن بیمار خارج شده و با یک مفصل دیگر جایگزین شود.

مفصل مصنوعی ران در اکثریت موارد قریب به 15-10 سال عمر میکند. البته ممکن است در بعضی افراد مفصل بسیار بیشتر از این کار کند و یا بر عکس ممکن است مفصل زودتر دچار فرسودگی شود.
طول عمر مفصل مصنوعی ران در جوانتر ها و کسانی که زندگی فعالتر و پر تحرک تری دارند کمتر است و آنهم به علت فشار های زیادی است که فرد به مفصل مصنوعی وارد میکند.
با پیشرفت تکنولوژی و بکار بردن مفاصل مصنوعی بهتر عمر این مفاصل هم بیشتر میشوند.