"دکتر مهرداد منصوری"
عمل جراحی تعویض مفصل لگن یکی از موفقیت آمیز ترین اعمال جراحی در انسان است. با تعویض مفصل لگن بیمار از دردی مزمن که مدت ها مانع یک فعالیت بدنی طبیعی میشد رها میشود. در عمل جراحی تعویض مفصل لگن، مفصل خراب شده ران در ناحیه لگن با یک مفصل مصنوعی جایگزین میشود. ولی چه کسانی به عمل جراحی تعویض مفصل ران نیاز دارند و این جراحی به چه کسانی میتواند کمک کند.
عمل جراحی تعویض مفصل ران در چه مواردی مورد نیاز است
به علل متفاوتی ممکن است مفصل ران در ناحیه لگن دچار تخریب شدید شود که معمول ترین آنها عبارتند از
در این موارد اگر شدت درد بیمار کم باشد میتوان آنها را مصرف داروهای ضد درد و ضد التهاب کاهش داد و در صورت شدید بودن درد عمل جراحی تعویض مفصل لگن میتواند درد بیمار را کاهش دهد.
عمل جراحی تعویض مفصل لگن چگونه انجام میشود
در عمل جراحی تعویض مفصل ران پزشک جراح سر استخوان ران را که خراب شده است ار بدن بیمار خارج کرده و آنرا با یک کره فلزی جایگزین میکند. اتصال این سر فلزی به باقیمانده استخوان ران با یک زائده به نام دسته Stem است که به سر فلزی متصل شده و پزشک جراح با قرار دادن دسته به داخل کانال مرکزی استخوان ران سر مصنوعی را در محل خود محکم میکند.
جراح ارتوپد سپس سطح داخلی حفره استابولوم در ناحیه لگن را که خراب شده است با ابزار دهای خاصی میتراشد. با این کار غضروف های خراب شده و استخوان های اضافه از داخل حفره استابولوم خارج شده و حفره به شکل یک نیمکره کامل درمیاید. سپس یک کاسه فلزی به شکل نیمکره در داخل حفره آماده شده گذاشته شده و در داخل آن یک کاسه پلاستیکی از جنس پلی اتیلن گذاشته میشود. در بعضی موارد ممکن است کاسه پلاستیکی بدون کاسه فلزی و تنها توسط یک چسب مخصوص به داخل حفره استابولوم چسبانده شود. به آن چسب، سیمان استخوانی Bone cement میگویند.
سر فلزی در داخل کاسه پلاستیکی قرار داده میشود تا بتواند در جهات مختلف در درون آن حرکت کند.
آیا عمل جراحی تعویض مفصل لگن میتواند محدودیت حرکتی یا کوتاهی پا را اصلاح کند
هدف اصلی از انجام عمل جراحی تعویض مفصل لگن از بین بردن درد بیمار است. البته در کنار آن دامنه حرکتی مفصل ران هم بهتر شده و کوتاهی اندام تحتانی هم تا اندازه ای اصلاح میشود. با این حال نباید عمل جراحی تعویض مفصل لگن را فقط به جهت تصحیح کوتاهی پا و یا بهبود محدودیت حرکتی انجام داد.
آیا عمل جراحی تعویض مفصل لگن یک بار برای همیشه است
همانطور که مفصل طبیعی انسان عمر ابدی ندارد مفصل مصنوعی لگن هم همینطور است. این مفاصل مصنوعی ممکن است بعد از مدتی در داخل استخوان شل شوند. ممکن است دچار خوردگی شوند و یا ممکن است استخوان بدن در اطراف آنها خورده شود. اینکه این اتفاق چه مدت بعد از انجام عمل جراحی تعویض مفصل لگن میفتد در همه بیماران یکسان نیست. ممکن است در فردی این عمل جراحی فقط یک بار در تمام طول عمرش انجام شود و یا ممکن است فرد نیاز داشته باشد که یک بار دیگر و یا حتی بیشتر، مفصل مصنوعی لگن را تعویض کند. مفاصل مصنوعی لگن معمولا بین 20-10 سال عمر میکنند ولی این مدت میتواند بیشتر از این هم بشود.