"دکتر مهرداد منصوری"
تعویض مفصل ران
یکی از موفقیت آمیز ترین اعمال جراحی است. این نوع عمل جراحی در از بین بردن درد
مفصل لگن و برگرداندن بیمار به یک زندگی فعال بسیار کارا است با این حال اکثر بیمارانی
که قصد دارند این نوع عمل جراحی را انجام دهند این سوال در ذهنشان ایجاد میشود
که آیا مفصل مصنوعی که برای من بکار برده میشود تا آخر عمر من برایم کار میکند.
آیا این مفصل عمر محدودی دارد. و آیا این مفصل مصنوعی لگن تا چند سال برای من کار
میکند و چه نوع مفصل مصنوعی بیشتر عمر میکند.
تغییرات مفصل مصنوعی لگن با گذشت زمان
مفصل طبیعی بدن انسان در همه افراد، به مرور زمان و با بالا رفتن
سن ساییده میشود. به این روند
آرتروز یا استئوآرتریت
میگویند. ساییدگی در مفصل ران همه انسان ها ایجاد میشود البته در افراد مختلف شدت و
ضعف دارد. در بعضی افراد زودتر و در بعضی دیرتر ایجاد میشود ولی یک چیز مسلم است و
آن اینکه هر چه سن بالاتر میرود مفصل ران هم پیرتر شده و به خوبی دوران جوانی کار نمیکند.
مفصل مصنوعی هم از همین قاعده پیروی میکند. با گذشت زمان و بتدریج تغییراتی در مفصل
مصنوعی بوجود میاید. یکی از این تغییرات خورده شدن سطح مفصلی است.
حرکت در مفصل مصنوعی ران معمولا بین یک کره فلزی و یک کاسه پلاستیکی
از جنس پلی اتیلن است. البته گاهی اوقات برای سر از جنس سرامیک و برای کاسه از جنس
فلز یا سرامیک هم استفاده میشود. در تمام انواع ذکر شده بتدریج و با استفاده بیشتر
از مفصل و به علت سایش و اصطکاک سطوح بر روی یکدیگر، این سطوح ممکن است ساییده شده
و شکل اولیه خود را از دست بدهند. شایعترین نوع این تغییر شکل ها خورده شدن کاسه پلی
اتیلنی است. این ساییدگی موجب کاهش کارکرد مفصل مصنوعی میشود.
مشکل دیگری که با افزایش عمر مفصل مصنوعی ممکن است برای آن بوجود
آید لق شدن مفصل است. این لقی در محل اتصال مفصل مصنوعی یا استخوان ایجاد میشود. شایع
ترین علت لقی، خوردگی استخوان است و این خوردگی معمولا به علت آزاد شدن موادی از سلول های ایمنی خود بدن بوجود میاید. سلول های ایمنی بدن این مواد را
در جواب به ذرات ریز پلاستیکی که بتدریج از سطح کاسه پلاستیکی و بر اثر سایش آزاد میشوند
ترشح میکنند.
در واقع این سلول ها قصد دارند که با این کار با این ذرات که آنها
را خارجی میپندارند مبارزه کنند ولی نتیجه آن صدمه احتمالی به استخوان است.
با شروع لقی، مفصل مصنوعی دیگر در جای خود ثابت نیست و نسبت به استخوان اطراف حرکت
میکند و این حرکت موجب درد میشود.
مفصل مصنوعی لگن چقدر عمر میکند
در مورد ماندگاری مفصل مصنوعی لگن مطالعات زیادی صورت گرفته است.
در یکی از این مطالعات افرادی که با سن متوسط 65 سال تحت عمل جراحی تعویض مفصل هیپ
قرار گرفته اند تا 25 سال بعد پیگیری شده اند. در بیش از 80 درصد این افراد مفصل مصنوعی
بعد از این مدت بدون مشکل زیادی برای بیمار کار میکرده است و یا بیمار تا آن تاریخ
فوت کرده و در زمان فوت وی هم مفصل فعال بوده است.
مطالعه دیگری نشان داده است که اگر تعویض مفصل در بیمار زیر 65 سال انجام شود مفصل
در 80 درصد موارد بیش از 15 سال عمر میکند و اگر در سنین بالاتر انجام شود این احتمال
به 94 درصد میرسد.
اگر نخواهیم با زبان احتمالات حرف بزنیم میتوانیم بگوییم مفصل مصنوعی
ران در اکثریت موارد بیش از 25-20 سال عمر میکند. با پیشرفت هایی که در سال های اخیر
در ساخت مفاصل مصنوعی کارا ایجاد شده عمر این مفاصل از قبل بیشتر شده است.
در صورتیکه بعد از مدتی مفصل مصنوعی ران دچار مشکل شود مفصل دیگری
جایگزین آن میشود. این عمل جراحی تعویض مفصل مصنوعی مشکل دار با یک مفصل جدید را عمل
جراحی رویژن Revision مفصل ران میگویند. تعویض مجدد مفصل مصنوعی ران میتواند چند بار
تکرار شود.
طول عمر مفصل مصنوعی ران در جوانتر ها و کسانی که زندگی فعالتر
و پر تحرک تری دارند ممکن است کمتر از افراد مسن باشد و آنهم به علت فشار های زیادی
است که فرد به مفصل مصنوعی وارد میکند. به همین علت سعی میشود تا در جوانتر ها از انواعی
از مفاصل مصنوعی استفاده شود که سطوح آن مقاومت بیشتری در مقابل سایش داشته و عمر بیشتری
داشته باشند.
مقالات مرتبط
مفصل مصنوعی لگن چقدر عمر میکند
عمر مفصل مصنوعی
لگن به چه عواملی بستگی دارد و چگونه آنرا بیشتر کنیم