"دکتر مهرداد منصوری"

عضله تیبیالیس خلفی Tibialis posterior muscle عضله ایست که در پشت یا قسمت خلف ساق قرار گرفته است. تاندون این عضله در قسمت پایین از پشت قوزک داخلی مچ پا عبور کرده و به سطح داخلی استخوان های ناویکولر و کونئیفرم و قاعده متاتارس های دوم و سوم و چهارم میچسبد. وظیفه این عضله اینست که کف پا را به پایین بیاورد ( وقتی شما روی پنجه پای خود بلند میشوید در واقع کف پای خود را به پایین آورده اید). این عضله همچنین کف پا را به سمت داخل هم میچرخاند.

تندینوپاتی این عضله در واقع یک نوع ضعیف شدن و نرم شدن و از بین رفتن تاندون است. در واقع وقتی که به علت انقباض شدید عضله و یا به علت حرکات نامناسب مچ و کف پا، تاندون این عضله تحت کشش شدید قرار میگیرد، این تاندون دچار آزردگی و در نتیجه التهاب و درد میشود و اگر این کشش ها مرتبا ادامه یابد بافت تاندون خراب میشود. این خراب شدن و التهاب تاتدون را تندینوپاتی میگویند.

علائم التهاب تاندون تیبیالیس خلفی

مهمترین علائم بیماری عبارتست از :

• درد در سمت داخلی کف پا که در امتداد مسیر تاندون تیر میکشد.

• دردی که با چرخاندن کف پا به سمت خارج و یا با چرخاندن کف پا با نیروی زیاد به سمت داخل شدیدتر میشود.

• احساس صدا دادن تاندون در حین حرکت کردن مچ پا

• در حین راه رفتن کف پای بیمار در سمت داخل دردناک میشود و ممکن است در این ناحیه تورم هم بوجود آید.

• کف پای مشکل دار معمولا صاف تر از پای دیگر است

• بیمار معمولا در بلند شدن روی پنجه پای آسیب دیده مشکل دارد.

در ابتدای بیماری و وقتی بیماری هنوز پیشرفت زیادی نکرده است بیمار بعد از یک فعالیت بدنی شدید که تاندون را تحت کشش قرار میدهد، مانند دویدن در سربالایی یا زمین ناصاف و پریدن و جهیدن زیاد در هنگام استراحت بعد از ورزش دچار درد در سمت کفی و داخلی پا شده که به سمت قوزک داخلی تیر میکشد. این درد و خشکی در کف پا در روز بعد از ورزش وقتی بیمار ار خواب بیدار میشود شدید میشود. بتدریج که بیماری پیشرفت میکند بیمار در حین ورزش هم دچار درد میشود. شدت این درد ها بتدریج در عرض چند هفته افزایش میابد. در حالات شدید ممکن است بر اثر کشش ناگهانی، تاندون پاره شود.
پزشک معالج ممکن است از ام آر آی و یا اسکن رادیوایزوتوپ برای تشخیص قطعی بیماری استفاده کند.

چه عللی موجب این بیماری میشوند

• چرخش و کشش طولانی مدت مچ و کف پا به خارج مانند تغییر شکل مچ پا و یا حرکاتی که ورزشکار در حین اسکیت سرعتی انجام میدهد.

• دویدن در مسیر های مارپیچ

• دویدن بمدت طولانی در کسی که صاف کف پا دارد

• وقتی به علت عدم انجام نرمش های کششی و یا خسته بودن عضلات ساق انعطاف پذیری عضله و تاندون کاهش پیدا کرده است.

• استفاده از کفش نامناسب

• ضعیف بودن عضلات ساق

درمان التهاب تاندون تیبیالیس خلفی چیست

به محض شروع درد باید فعالیت بدنی و ورزش را متوقف کرد. سرد کردن محل درد و کمپرس کردن آن میتواند درد و التهاب را کاهش دهد. کشش عضلات پشت ساق تا جایی که درد اجازه دهد هم موثر است.

پزشک معالج از داروهای ضد التهابی برای کاهش تورم و درد استفاده میکند. استفاده فیزیوتراپ از الکتروتراپی، اولتراسوند و روش های ماساژ تراپی و استفاده از کفی های مناسب میتواند به درمان بیماری کمک کند. بندرت و در صورتی که تاندون پاره شده باشد، استفاده از عمل جراحی ممکن است مورد نیاز باشد.

اکثر این بیماران با استراحت خوب میشوند. طول درمان ممکن است از چند هفته تا چند ماه متغیر باشد که بستگی به شدت بیماری دارد و اینکه بیمار چقدر زود به پزشک مراجعه کرده باشد. نکته کلیدی در درمان این بیماران همکاری آنها با پزشک معالج و انجام دستورات است. بیمار باید تا وقتی درد دارد از هر گونه فعالیت ورزشی اجتناب کند. گاهی ممکن است تا مدتی نیاز به استفاده از عصای زیر بغل وجود داشته باشد. با استراحت کافی و فشار نیاوردن به پا، بعد از مدتی درد از بین میرود.

با از بین رفتن کامل درد بیمار باید تحت نظر فیزیوتراپ نرمش های کششی و تقویتی را انجام دهد و سپس بتدریج و به آرامی به فعالیت های ورزشی برگردد. اگر بیمار به بیماری توجه نکند و به ورزش ادامه دهد بیماری وی مزمن میشود و این موجب میگردد درمان مشکل تر شده و طول مدت درمان بیشتر شود و احتمال عود آن هم افزایش یابد.

مقالات مرتبط