"دکتر مهرداد منصوری"
پردنیزون Prednisone جزو دسته داروهای کورتیکوستروئید یا استروئیدی یا کورتون است. پردنیزون مانع از ساخته شدن موادی در بدن میشود که موجب التهاب میشوند پس پردنیزون یک ماده ضد التهابی است و تاثیر آن در درمان بسیاری از بیماری ها هم ناشی از همین خاصیت ضد التهابی آن است. این ماده بعد از مصرف در بدن تبدیل به پردنیزولون میشود که فرم فعال پردنیزون است. دگزامتازون و بتامتازون و هیدروکورتیزون هم از دیگر داروهای دسته استروئید یا حاوی کورتون هستند.
پردنیزون مانند بقیه کورتون ها داروهایی بسیار قوی است. از این دارو در درمان طیف بسیار گسترده ای از بیماریها استفاده میشود ولی دارو هرچه قویتر باشد عوارض آن هم بیشتر و خطرناکتر است. از معمول ترین عوارض مصرف همه کورتون ها و از جمله پردنیزون پوکی استخوان است و از جمله خطرناکترین و ناتوان کننده ترین عارضه های آن نکروز یا سیاه شدن سر استخوان ران میباشد.
کورتون ها و از جمله پردنیزون میتواند علائم آزار دهنده بسیاری از بیماریهای بدن را بطور موقت از بین برده یا حداقل کاهش بدهد و به علت همین توانایی متأسفانه مورد سوء استفاده و سوء مصرف بسیاری قرار میگیرد غافل از اینکه گرچه ممکن است علائم بیمار بطور ظاهری با این دارو تخفیف یابد ولی عوارض مصرف آن ممکن است از خود بیماری شدیدتر باشد.
همه کورتون ها و از جمله پردنیزون مانند یک شمشیر دو لبه است. هیچگاه آنرا بطور سر خود و بدون تجویز پزشک حاذق مصرف نکنید. پزشک حاذق فقط موقعی از پردنیزون استفاده میکند که مطمئن باشد فواید استفاده از آن بیش از عوارض احتمالی است.
پردنیزون در درمان چه بیماری هایی استفاده میشود
پردنیزون در درمان آسم و بسیاری از بیماریهای ریوی مصرف میشود
در درمان بیماریهای روماتیسمی مانند روماتیسم مفصلی و لوپوس از پردنیزون استفاده میشود.
پردنیزون در درمان بیماریهای گوارشی مانند کولیت اولسرو و بیماری کرون، بیماریهای آلرژیک، بیماریهای غدد درون ریز مانند نارسایی غده آدرنال و التهاب غده تیروئید، بالا بودن سطح کلسیم خون به علت سرطان، التهاب تارهای صوتی، بیماری ام اس، سندروم نفروتیک، بیماری میاستینی گراو، میگرن و سردرد های خوشه ای، بیماری دوشن و بیماری سارکوئیدوز استفاده میشود
مورد استفاده دیگر پردنیزون بعد از پیوند اعضاء مانند پیوند کلیه و قلب و در درمان انواع سرطانها بخصوص سرطانهای خون است.
عوارض مصرف پردنیزون چیست
|
بطور ساده عوارض مصرف پردنیزون به دو دسته عوارض شایع و ملایم و عوارض کمتر شایع ولی شدید تقسیم میشود.
مهمترین عوارض شایع مصرف پردنیزون اختلال خواب، سرگیجه، افزایش اشتها، تعریق زیاد، سوء هاضمه، اختلال خلق و خو و عصبی شدن است.
عوارض پردنیزون بر حسب ارگان و سیستم گرفتار عبارتند از- بیماریهای آلرژیک : مانند قرمزی پوست، کهیر، تنگی نفس، تورم دهان و صورت و لب و زبان
- مشکلات قلبی عروقی : مانند افزایش فشار خون، نارسایی قلبی و لخته شدن خون در رگها
- مشکلات پوستی : مانند بروز آکنه، ورم موضعی پوست، کهیر، نازکی و شکنندگی پوست، خشکی پوست، پرمویی، دیر خوب شدن زخمهای پوست، افزایش تعریق، ایجاد خطوط و ترک برداشتن روی پوست، ایجاد رگهای ظریف و فراوان در زیر پوست و ریزش موی سر، صورت پف کرده
- اختلال غدد : مانند اختلال قاعدگی، افزایش قند خون، اختلال در رشد در کودکان
- اختلال گوارشی : مانند افزایش اشتها و افزایش وزن، تهوع و نفخ شکم و درد شکم و سوراخ شدن معده و روده و خونریزی گوارشی
- اختلالات خونی : مانند کم خونی و کاهش گلبولهای سفید و کم شدن دفاع ایمنی بدن
- اختلالات سیستم حرکتی بدن : مانند پوکی استخوان و افزایش احتمال شکستگی در همه بدن، نکروز یا سیاه شدن سر استخوان ران، لاغری و ضعف و درد عضلات بدن، ضعیف شدن و بدنبال آن پاره شدن تاندون ها
- اختلالات سیستم عصبی : مانند فراموشی، اضطراب، افسردگی، سرگیجه، بیخوابی، اختلالات خلق و شخصیت
- اختلالات بینایی : مانند تاری دید، کاتاراکت و آب سیاه یا افزایش فشار چشم
مقالات مرتبط
پردنیزون چیست
نکات مهم در مصرف پردنیزون
پردنیزون را چگونه مصرف کنم